تاریخ : 14 آذر 1401   | |   Monday, 5 December , 2022

کم‌اهمیت‌تر شدن مزایای اقتصادی برجام

  • کد خبر : 4595
  • 01 مرداد 1401 ساعت 00:00
کم‌اهمیت‌تر شدن مزایای اقتصادی برجام
به‭ ‬قول‭ ‬فرنگی‌ها‭ ‬جای‭ ‬ایستادن‭ ‬به‌جای‭ ‬نشستن‭ ‬وابسته‭ ‬است‭ (‬Where‭ ‬you‭ ‬stand‭ ‬depends‭ ‬on‭ ‬where‭ ‬you‭ ‬sit‭). ‬براین‭ ‬مبنا‭ ‬این‭ ‬فکر‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬تقویت‭ ‬شدن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬از‭ ‬برجام‭ ‬چه‭ ‬چیزی‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬خواهیم‭ ‬آورد؟‭ ‬برفرض‭ ‬اگر‭ ‬برجام‭ ‬هم‭ ‬امضا‭ ‬شود‭ ‬آیا‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬تحول‭ ‬بزرگی‭ ‬در‭ ‬روابط‭ ‬اقتصادی‭ ‬ایران‭ ‬با‭ ‬کشورهای‭ ‬غربی‭ ‬خواهد‭ ‬شد؟‭ ‬

سید‭ ‬کمال‭ ‬خرازی،‭ ‬رئیس‭ ‬شورای‭ ‬راهبردی‭ ‬روابط‭ ‬خارجی‭ ‬به‭ ‬تلویزیون‭ ‬قطری‭ ‬الجزیره‭ ‬پاسخ‭ ‬داده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬نمی‌رسد‭ ‬این‌گونه‭ ‬باشد،‭ ‬چراکه‭ ‬کمپانی‌های‭ ‬بزرگ‭ ‬غربی‭ ‬ملاحظات‭ ‬دیگری‭ ‬با‭ ‬خود‭ ‬آمریکایی‌ها‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬آمریکایی‌ها‭ ‬هم‭ ‬با‭ ‬تحریم‌های‭ ‬مختلفی‭ ‬که‭ ‬وضع‭ ‬کرده‌اند‭ ‬به‭ ‬آن‌ها‭ ‬هشدار‭ ‬می‌دهند‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬بخواهید‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬نزدیک‭ ‬شوید‭ ‬روابطتان‭ ‬با‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬هم‭ ‬خواهد‭ ‬خورد؛‭ ‬بنابراین‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬نمی‌رسد‭ ‬با‭ ‬امضای‭ ‬برجام‭ ‬تحول‭ ‬بزرگ‭ ‬اقتصادی‭ ‬ایجاد‭ ‬شود؛‭ ‬بنابراین،‭ ‬این‭ ‬فکر‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬مطرح‌شدن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬هر‭ ‬چه‭ ‬بود،‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬مرحله‭ ‬بماند‭. ‬درهرحال‭ ‬ما‭ ‬روندی‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬عنوان‭ ‬روند‭ ‬اقتصاد‭ ‬مقاومتی‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬آغاز‭ ‬کردیم؛‭ ‬اگر‭ ‬هم‭ ‬برجام‭ ‬امضا‭ ‬شود‭ ‬گشایش‌های‭ ‬مختصری‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬می‌آید،‭ ‬اما‭ ‬اثری‭ ‬که‭ ‬دارد‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬روند‭ ‬را‭ ‬کند‭ ‬می‌کند‭. ‬از‭ ‬عمر‭ ‬مدیریت‭ ‬بایدن‭ ‬هم‭ ‬که‭ ‬مدت‭ ‬چندان‭ ‬باقی‭ ‬نمانده‭ ‬است،‭ ‬دو‭ ‬سال‭ ‬آن‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬اتمام‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬سرازیری‭ ‬پایان‭ ‬مدیریت‭ ‬ایشان‭ ‬می‌رسد‭. ‬

وضعیت‭ ‬بایدن‭ ‬هم‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آمریکا‭ ‬خوب‭ ‬نیست‭ ‬و‭ ‬احتمالاً‭ ‬جمهوری‌خواهان‭ ‬روی‭ ‬کار‭ ‬خواهند‭ ‬آمد‭. ‬با‭ ‬حضور‭ ‬آن‌ها،‭ ‬احتمال‭ ‬اینکه‭ ‬آمریکا‭ ‬مجدداً‭ ‬از‭ ‬برجام‭ ‬خارج‭ ‬شود‭ ‬وجود‭ ‬دارد؛‭ ‬بنابراین‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬سالی‭ ‬که‭ ‬باقی‌مانده‭ ‬است‭ ‬اگر‭ ‬اقدامی‭ ‬انجام‭ ‬دهیم‭ ‬که‭ ‬روند‭ ‬اقتصادی‭ ‬فعلی‭ ‬کشور‭ ‬کند‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬هم‭ ‬بخورد‭ ‬و‭ ‬دوباره‭ ‬تلاطمی‭ ‬ایجاد‭ ‬شود،‭ ‬این‭ ‬سوال‭ ‬جدی‭ ‬مطرح‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬حقیقتاً‭ ‬مصلحت‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬چیست‭! ‬


‭ ‬۱‭) ‬وضعیت‭ ‬طرف‌های‭ ‬برجام

بایدن‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬به‭ ‬پادشاهی‭ ‬عربستان‭ ‬سفر‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬قیمت‌های‭ ‬بنزین‭ ‬در‭ ‬ایالات‌متحده‭ ‬در‭ ‬نزدیکی‭ ‬رکوردهای‭ ‬تاریخی‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬تولیدکنندگان‭ ‬اوپک‭ ‬و‭ ‬متحدانشان‭ ‬در‭ ‬اوپک‌پلاس‭ ‬مجدداً‭ ‬اوایل‭ ‬اوت‭ ‬2022‭ ‬دیدار‭ ‬می‌کنند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬عربستان‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬اعضا‭ ‬می‌توانند‭ ‬اعمال‭ ‬تغییر‭ ‬در‭ ‬سهمیه‌های‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬بحث‭ ‬بگذارند؛‭ ‬اما‭ ‬هیچ‌چیز‭ ‬تضمین‌شده‭ ‬نیست‭. ‬

قیمت‭ ‬سوخت‭ ‬در‭ ‬آمریکا‭ ‬مهم‭ ‬است‭. ‬چون‭ ‬اتومبیل‭ ‬برای‭ ‬مردم‭ ‬بسیار‭ ‬مهم‭ ‬است‭. ‬پل‭ ‬فاسل‭ ‬سال‭ ‬1983‭ ‬در‭ ‬کتاب‭ ‬محبوبش‭ ‬‮«‬طبقه‭ (‬کلاس‭) ‬راهنمای‭ ‬سیستم‭ ‬موقعیت‭ ‬آمریکایی‌‏‌ها‮»‬‭ ‬ویژگی‌‏‌های‭ ‬مختلف‭ ‬طبقات‭ ‬مرفه،‭ ‬متوسط‭ ‬و‭ ‬کارگر‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬بیان‭ ‬می‌کند‭. ‬فاسل‭ ‬در‭ ‬فصل‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬اتومبیل‭ ‬می‌‏‌گوید‭: ‬‮«‬طبقه‭ ‬آمریکایی‭ ‬نامراد‭ ‬نمی‌‏‌ماند‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬طبقات‭ [‬مدنظر‭ ‬فاسل‭] ‬حتما‭ ‬یک‭ ‬اتومبیل‭ ‬دارند‭. ‬بیراه‭ ‬نیست‭ ‬اگر‭ ‬بگوییم‭ ‬اتومبیل‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬سمبل‌‏‌های‭ ‬آمریکاست‭. ‬این‭ ‬کشور،‭ ‬330میلیون‭ ‬نفر‭ ‬جمعیت‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬تعداد‭ ‬اتومبیل‌‏‌های‭ ‬شخصی‭ ‬ثبت‌‏‌شده‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬290میلیون‭ ‬دستگاه‭ ‬است‮»‬‭. ‬

بایدن‭ ‬در‭ ‬مقاله‭ ‬خود‭ ‬که‭ ‬پیش‭ ‬از‭ ‬سفر‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬در‭ ‬واشنگتن‌پست‭ ‬به‭ ‬چاپ‭ ‬رسید،‭ ‬نوشته‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬ارتقای‭ ‬روابط‭ ‬آمریکا‭ ‬و‭ ‬عربستان‭ ‬برای‭ ‬قرار‭ ‬دادن‭ ‬واشنگتن‭ ‬در‭ ‬بهترین‭ ‬جایگاه‭ ‬به‌منظور‭ ‬عقب‌راندن‭ ‬چین‭ ‬ضروری‭ ‬است‭. ‬

به‭ ‬گزارش‭ ‬فایننشال‭ ‬تایمز،‭ ‬جو‭ ‬بایدن‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬ملاقات‭ ‬با‭ ‬محمد‭ ‬بن‭ ‬سلمان،‭ ‬ولیعهد‭ ‬سعودی‭ ‬در‭ ‬جده‭ ‬گفته‭ ‬که‭ ‬انتظار‭ ‬دارد‭ ‬عربستان‭ ‬سعودی‭ ‬‮«‬گام‌های‭ ‬بیشتری‮»‬‭ ‬برای‭ ‬افزایش‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬‮«‬در‭ ‬هفته‌های‭ ‬پیش‌رو‮»‬‭ ‬بردارد‭. ‬بایدن‭ ‬گفت‭ ‬او‭ ‬هر‭ ‬کاری‭ ‬که‭ ‬بتواند،‭ ‬انجام‭ ‬می‌دهد‭ ‬تا‭ ‬عرضه‭ ‬نفت‭ ‬بالا‭ ‬رود‭ ‬و‭ ‬انتظار‭ ‬به‌نتیجه‭ ‬رسیدن‭ ‬تلاش‌هایش‭ ‬را‭ ‬دارد‭. ‬بایدن‭ ‬افزود‭: ‬‮«‬عربستان‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬فوریت‭ ‬موافق‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬گفت‌وگوهای‭ ‬امروز‭ ‬ما،‭ ‬انتظار‭ ‬دارم‭ ‬در‭ ‬هفته‌های‭ ‬آینده‭ ‬شاهد‭ ‬گام‌های‭ ‬بیشتر‭ ‬باشیم‭.‬‮»‬‭ ‬او‭ ‬همچنین‭ ‬اظهار‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬مصرف‌کنندگان‭ ‬آمریکایی‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬طی‭ ‬چند‭ ‬هفته‭ ‬آینده‭ ‬آثار‭ ‬سفر‭ ‬او‭ ‬به‭ ‬پادشاهی‭ ‬نفتی‭ ‬منطقه‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬پمپ‭ ‬بنزین‌ها‭ ‬احساس‭ ‬کنند‭. ‬کاخ‭ ‬سفید‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬ملاقات‭ ‬بایدن‭ ‬با‭ ‬سران‭ ‬سعودی‭ ‬بیانیه‌ای‭ ‬منتشر‭ ‬کرد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬بیانیه‭ ‬آمده‭ ‬است‭: ‬‮«‬عربستان‭ ‬سعودی‭ ‬به‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬تعادل‭ ‬بازار‭ ‬جهانی‭ ‬نفت‭ ‬برای‭ ‬رشد‭ ‬اقتصادی‭ ‬پایدار‭ ‬متعهد‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬‮»‬‭ ‬این‭ ‬بیانیه‭ ‬ادامه‭ ‬می‌دهد‭: ‬‮«‬ما‭ ‬از‭ ‬افزایش‭ ‬50‭ ‬درصدی‭ ‬سطح‭ ‬تولید‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬آنچه‭ ‬برای‭ ‬جولای‭ ‬و‭ ‬آگوست‭ ‬برنامه‌ریزی‌شده‭ ‬بود،‭ ‬استقبال‭ ‬کرده‌ایم‭.‬‮»‬‭ ‬کاخ‭ ‬سفید‭ ‬همچنین‭ ‬گفت‭: ‬‮«‬این‭ ‬گام‌ها‭ ‬و‭ ‬گام‌های‭ ‬بیشتر‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬انتظار‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬هفته‌های‭ ‬آینده‭ ‬داریم،‭ ‬به‭ ‬ثبات‭ ‬قابل‌ملاحظه‭ ‬بازارها‭ ‬کمک‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭.‬‮»‬‭ ‬

به‭ ‬افزایش‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬ولی‭ ‬در‭ ‬بیانیه‭ ‬مشترک‭ ‬دو‭ ‬کشور‭ ‬که‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬سفر‭ ‬بایدن‭ ‬که‭ ‬توسط‭ ‬عربستان‭ ‬سعودی‭ ‬منتشر‭ ‬شده،‭ ‬هیچ‭ ‬اشاره‌ای‭ ‬نمی‌کند؛‭ ‬اما‭ ‬می‌گوید‭ ‬دو‭ ‬کشور‭ ‬‮«‬تعهدشان‭ ‬برای‭ ‬ثبات‭ ‬بازارهای‭ ‬جهانی‭ ‬انرژی‭ ‬را‭ ‬تمدید‭ ‬کردند‮»‬‭. ‬عادل‭ ‬الجبیر،‭ ‬وزیر‭ ‬مشاور‭ ‬در‭ ‬امور‭ ‬خارجه‭ ‬عربستان‭ ‬نیز‭ ‬عنوان‭ ‬کرد‭: ‬‮«‬نفت‭ ‬یک‭ ‬سلاح‭ ‬سیاسی‭ ‬نیست،‭ ‬نفت‭ ‬تانک‭ ‬نیست...‭ ‬شما‭ ‬نمی‌توانید‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬کسی‭ ‬نشانه‭ ‬بگیرید‭ ‬و‭ ‬شلیک‭ ‬کنید‭. ‬نفت‭ ‬یک‭ ‬کامودیتی‭ (‬Commodity‭)‬؛‭ ‬کالای‭ ‬اقتصادی‭ ‬اولیه‭ ‬است‮»‬‭. ‬او‭ ‬همچنین‭ ‬گفت‭ ‬که‭ ‬پادشاهی‭ ‬عربستان‭ ‬در‭ ‬مواقع‭ ‬مختلف‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬جاری‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬وضعیت‭ ‬تقاضا،‭ ‬عرضه‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬داده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬باز‭ ‬ارزیابی‭ ‬آن‭ ‬ادامه‭ ‬خواهد‭ ‬داد‭. ‬او‭ ‬افزود‭: ‬‮«‬اگر‭ ‬بگویید‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬قول‭ ‬افزایش‭ (‬تولید‭) ‬نفت‭ ‬را‭ ‬داده‌ایم،‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬معناست‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬کمبودی‭ ‬در‭ (‬بازار‭) ‬نفت‭ ‬می‌بینیم‭.‬‮»‬‭ ‬الجبیر‭ ‬تاکید‭ ‬کرد‭: ‬‮«‬اگر‭ ‬کمبودی‭ ‬در‭ (‬بازار‭) ‬نفت‭ ‬ببینیم،‭ ‬نفت‭ ‬بیشتری‭ ‬تولید‭ ‬خواهد‭ ‬شد‮»‬‭. ‬باب‭ ‬مک‌نالی؛‭ ‬مشاور‭ ‬پیشین‭ ‬کاخ‭ ‬سفید‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬ریاست‌جمهوری‭ ‬جورج‭ ‬دبلیو‭ ‬بوش‭ ‬و‭ ‬رئیس‭ ‬فعلی‭ ‬راپیدان‭ ‬انرژی‭ ‬گروپ،‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬باره‭ ‬گفت‭: ‬‮«‬احتمال‭ ‬افزایش‭ ‬ناگهانی‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬همیشه‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬سفر‭ ‬پایین‭ ‬بوده‭ ‬است‭.‬‮»‬‭ ‬او‭ ‬همچنین‭ ‬اظهار‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬آمریکا‭ ‬هنوز‭ ‬انتظار‭ ‬دارد‭ ‬اگر‭ ‬بازارها‭ ‬با‭ ‬محدودیت‭ ‬عرضه‭ ‬مواجه‭ ‬باشند،‭ ‬سعودی‌ها‭ ‬و‭ ‬اماراتی‌ها‭ ‬می‌توانند‭ ‬تولید‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬سال‭ ‬افزایش‭ ‬دهند؛‭ ‬اما‭ ‬هیچ‌چیز‭ ‬تضمین‌شده‭ ‬نیست‮»‬‭. ‬

به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬عربستان‭ ‬سعودی‭ ‬و‭ ‬امارات‭ ‬متحده‌عربی‭ ‬توان‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬بیشتری‭ ‬را‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬محدودیت‌های‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬جدی‭ ‬هستند‭. ‬نیجریه‭ ‬و‭ ‬آنگولا‭ ‬هم‭ ‬با‭ ‬مشکلات‭ ‬تولیدی‭ ‬زیادی‭ ‬روبه‌رو‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬بازسازی‭ ‬و‭ ‬نوسازی‭ ‬تجهیزات‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬معلوم‭ ‬نیست‭ ‬چه‭ ‬زمانی‭ ‬بتوانند‭ ‬دوباره‭ ‬ظرفیت‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬دهند‭. ‬این‭ ‬دو‭ ‬کشور‭ ‬حتی‭ ‬نتوانسته‌اند‭ ‬از‭ ‬سهمیه‌های‭ ‬روبه‭ ‬رشد‭ ‬خود‭ ‬استفاده‭ ‬کنند‭ ‬و‭ ‬مجموعاً‭ ‬همچنان‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬یک‌میلیون‭ ‬بشکه‭ ‬در‭ ‬روز،‭ ‬کمتر‭ ‬از‭ ‬سهمیه‭ ‬خود،‭ ‬تولید‭ ‬می‌کنند‭. ‬این‭ ‬کشورها‭ ‬مشکل‭ ‬جذب‭ ‬سرمایه‌گذار‭ ‬نیز‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬معلوم‭ ‬نیست‭ ‬چه‭ ‬زمانی‭ ‬بتوانند‭ ‬به‭ ‬ظرفیت‭ ‬تولید‭ ‬حداکثری‭ ‬خود‭ ‬بازگردند‭. ‬ظرفیت‭ ‬تولید‭ ‬آنگولا‭ ‬در‭ ‬فوریه‭ ‬امسال،‭ ‬42‭ /‬1‭ ‬میلیون‭ ‬بشکه‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬بود‭ ‬ولی‭ ‬طبق‭ ‬برآورد‭ ‬آژانس‭ ‬بین‌المللی‭ ‬انرژی،‭ ‬حداکثر‭ ‬توانسته‭ ‬است‭ ‬روزانه‭ ‬19‭ /‬1‭ ‬میلیون‭ ‬بشکه‭ ‬نفت‭ ‬تولید‭ ‬کند‭. ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬این‭ ‬شکاف‭ ‬تولید‭ ‬بدتر‭ ‬هم‭ ‬شده‭ ‬چون‭ ‬سهمیه‭ ‬تولید‭ ‬آنگولا‭ ‬به‭ ‬53‭ /‬1‭ ‬میلیون‭ ‬بشکه‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬رسیده‭ ‬که‭ ‬طبیعتاً‭ ‬توان‭ ‬تکمیل‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬ندارد‭. ‬درباره‭ ‬نیجریه‭ ‬نیز‭ ‬وضعیت‭ ‬همین‭ ‬است‭. ‬سهمیه‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬این‭ ‬کشور‭ ‬7‭ /‬1‭ ‬میلیون‭ ‬بشکه‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬بوده،‭ ‬اما‭ ‬درنهایت‭ ‬می‌تواند‭ ‬54‭/‬1‭ ‬میلیون‭ ‬بشکه‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬تولید‭ ‬کند،‭ ‬هرچند‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬اواسط‭ ‬سال‭ ‬2020‭ ‬نیجریه‭ ‬حتی‭ ‬نتوانسته‭ ‬براساس‭ ‬حداکثر‭ ‬توان‭ ‬خود‭ ‬نفت‭ ‬تولید‭ ‬کند‭. ‬

با‭ ‬سفر‭ ‬بایدن‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬روشن‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬آمریکا‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬بیشتر‭ ‬نیاز‭ ‬دارد‭ ‬تا‭ ‬عربستان‭ ‬به‭ ‬آمریکا‭. ‬اگر‭ ‬دولت‭ ‬بایدن‭ ‬عاقل‭ ‬باشد‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬احیای‭ ‬برجام‭ ‬و‭ ‬بازگرداندن‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬بازار‭ ‬جهانی‭ ‬نفت،‭ ‬یک‌بار‭ ‬دیگر‭ ‬می‌تواند‭ ‬نیاز‭ ‬عربستان‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬و‭ ‬نفوذ‭ ‬آمریکا‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬متحدانش‭ ‬افزایش‭ ‬دهد‭. ‬

سفر‭ ‬بایدن‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬قیمت‭ ‬نفت‭ ‬را‭ ‬6‭ ‬دلار‭ ‬گران‌تر‭ ‬کرد‭. ‬جو‭ ‬بایدن،‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬ایالات‌متحده،‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬سفر‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬در‭ ‬حساب‭ ‬کاربری‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬توییتر‭ ‬از‭ ‬کاهش‭ ‬اندک‭ ‬قیمت‭ ‬بنزین‭ ‬در‭ ‬ماه‌های‭ ‬اخیر‭ ‬انتقاد‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬نوشت‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬اتفاق‭ ‬به‭ ‬خاطر‭ ‬تلاش‭ ‬شرکت‌های‭ ‬نفت‭ ‬و‭ ‬گاز‭ ‬برای‭ ‬افزایش‭ ‬میزان‭ ‬سود‭ ‬خود‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬توییت‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬ایالات‌متحده‭ ‬با‭ ‬انتقاد‭ ‬شهروندان‭ ‬آمریکایی‭ ‬از‭ ‬عملکرد‭ ‬بایدن‭ ‬در‭ ‬مدیریت‭ ‬قیمت‭ ‬سوخت‭ ‬و‭ ‬تورم‭ ‬مصرف‌کننده‭ ‬مواجه‭ ‬شد‭. ‬برخی‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬سفر‭ ‬بایدن‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سبب‭ ‬افزایش‭ ‬6‭ ‬دلاری‭ ‬قیمت‭ ‬نفت،‭ ‬زیر‭ ‬سوال‭ ‬بردند‭ ‬و‭ ‬نوشتند‭ ‬که‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‌ها‭ ‬تنها‭ ‬به‭ ‬خاطر‭ ‬شرکت‌های‭ ‬نفت‭ ‬و‭ ‬گاز‭ ‬یا‭ ‬جنگ‭ ‬اوکراین‭ ‬نیست‭. ‬عملکرد‭ ‬دولت‭ ‬بایدن‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬هر‭ ‬موضوعی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مسئله‭ ‬نقش‭ ‬دارد‭. ‬روزنامه‭ ‬بریتانیایی‭ ‬گاردین‭ ‬در‭ ‬گزارشی‭ ‬از‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬نفت‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬سفر‭ ‬بایدن‭ ‬به‭ ‬عربستان‭ ‬نوشت‭ ‬که‭ ‬پس‌ازاینکه‭ ‬جو‭ ‬بایدن‭ ‬نتوانست‭ ‬افزایش‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬عربستان‭ ‬را‭ ‬تضمین‭ ‬کند،‭ ‬قیمت‌ها‭ ‬افزایش‭ ‬یافت‭. ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬قیمت‭ ‬سوخت‭ ‬و‭ ‬فشارها‭ ‬را‭ ‬بیشتر‭ ‬کرد‭. ‬بایدن‭ ‬امیدوار‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬عربستان‭ ‬سعودی‭ ‬برای‭ ‬افزایش‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬تضمین‭ ‬بگیرد‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬به‭ ‬کاهش‭ ‬فشار‭ ‬کمبود‭ ‬عرضه‭ ‬جهانی‭ ‬نفت‭ ‬منجر‭ ‬شود،‭ ‬اما‭ ‬قیمت‭ ‬نفت‭ ‬خام‭ ‬شاخص‭ ‬برنت‭ ‬پس‌ازاینکه‭ ‬وزیر‭ ‬امور‭ ‬خارجه‭ ‬عربستان‭ ‬سعودی،‭ ‬شاهزاده‭ ‬فیصل‭ ‬بن‭ ‬فرحان‭ ‬آل‭ ‬سعود،‭ ‬گمانه‌زنی‌ها‭ ‬را‭ ‬درباره‭ ‬افزایش‭ ‬تولید‭ ‬رد‭ ‬کرد،‭ ‬با‭ ‬2‭.‬6‭ ‬درصد‭ ‬افزایش‭ ‬به‭ ‬103‭.‬88‭ ‬دلار‭ ‬رسید‭. ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬نفت،‭ ‬فشار‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬قیمت‭ ‬سوخت‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬می‌دهد،‭ ‬رانندگان‭ ‬با‭ ‬قیمت‌های‭ ‬بی‌سابقه‭ ‬بنزین‭ ‬و‭ ‬گازوئیل‭ ‬مواجه‭ ‬شده‌اند‭. ‬قیمت‌ها‭ ‬به‭ ‬حدی‭ ‬بالا‭ ‬رفته‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬از‭ ‬سازمان‭ ‬رقابت‭ ‬و‭ ‬بازار‭ ‬خواسته‭ ‬است‭ ‬تا‭ ‬بازار‭ ‬را‭ ‬بررسی‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬یافته‌های‭ ‬اولیه‭ ‬آن‭ ‬نگرانی‌هایی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬حاشیه‭ ‬سود‭ ‬پالایشگاه‌ها‭ ‬ایجاد‭ ‬کرد‭. ‬فریدون‭ ‬برکشلی؛‭ ‬رئیس‭ ‬دفتر‭ ‬مطالعات‭ ‬انرژی‭ ‬وین،‭ ‬می‌گوید‭ ‬که‭ ‬مشخص‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬چه‭ ‬کسانی‭ ‬به‭ ‬پرزیدنت‭ ‬بایدن‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬خاورمیانه‭ ‬مشاوره‭ ‬می‌دهند‭. ‬هیچ‭ ‬رئیس‌جمهوری‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حد‭ ‬سرشکستگی‭ ‬با‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬خاورمیانه‭ ‬به‭ ‬واشنگتن‭ ‬به‭ ‬ارمغان‭ ‬نبرده‭ ‬بود‭. ‬در‭ ‬همین‭ ‬حال،‭ ‬رسانه‌های‭ ‬چین‭ ‬نیز‭ ‬نگاهی‭ ‬انتقادی‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬سفر‭ ‬داشتند‭. ‬شبکه‭ ‬ماهواره‌ای‭ ‬شنژن‭ ‬چین‭ ‬در‭ ‬گزارشی‭ ‬درباره‭ ‬نیاز‭ ‬بازار‭ ‬انرژی‭ ‬به‭ ‬نفت‭ ‬خاورمیانه،‭ ‬سفر‭ ‬بایدن‭ ‬را‭ ‬‮«‬گدایی‭ ‬انرژی‮»‬‭ ‬توصیف‭ ‬کرد‭. ‬روزنامه‭ ‬دولتی‭ ‬چاینا‭ ‬دیلی‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬سرمقاله‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬رابطه‭ ‬تاکید‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬خاورمیانه‭ ‬دیگر‭ ‬اولویت‭ ‬واشنگتن‭ ‬نیست‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬فوریت‭ ‬جهش‭ ‬قیمت‌های‭ ‬انرژی‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬تورم‭ ‬در‭ ‬آمریکا‭ ‬نبود،‭ ‬بایدن‭ ‬احتمالاً‭ ‬سفری‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬هم‭ ‬نداشت‭. ‬

اوضاع‭ ‬طرف‌های‭ ‬اروپایی‭ ‬برجام‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬طولانی‭ ‬شدن‭ ‬جنگ‭ ‬اوکراین‭ ‬خیلی‭ ‬تعریفی‭ ‬ندارد‭. ‬اروپا‭ ‬دو‭ ‬دهه‭ ‬اخیر‭ ‬را‭ ‬اسیر‭ ‬فریب‭ ‬انرژی‌های‭ ‬نو‭ ‬بود‭. ‬توقف‭ ‬کامل‭ ‬واردات‭ ‬گاز‭ ‬روسیه؛‭ ‬حتی‭ ‬جهت‭ ‬تعمیرات‭ ‬دوره‌ای‭ ‬منظم‭ ‬10‭ ‬روزه‭ ‬خط‭ ‬لوله‭ ‬نورد‭ ‬استریم‭ ‬1،‭ ‬آلمان،‭ ‬چهارمین‭ ‬اقتصاد‭ ‬بزرگ‭ ‬جهان‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خودش‭ ‬مشغول‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬براساس‭ ‬پیش‌نویس‭ ‬سندی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬خبرگزاری‭ ‬رویترز‭ ‬رسیده،‭ ‬کمیسیون‭ ‬اروپا‭ ‬به‭ ‬کشورهای‭ ‬اتحادیه‭ ‬اروپا‭ ‬دستیابی‭ ‬به‭ ‬توافقی‭ ‬با‭ ‬آذربایجان‭ ‬برای‭ ‬افزایش‭ ‬واردات‭ ‬گاز‭ ‬طبیعی‭ ‬و‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬توسعه‭ ‬یک‭ ‬خط‭ ‬لوله‭ ‬گازی‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬این‭ ‬هدف‭ ‬را‭ ‬پیشنهاد‭ ‬داده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬27‭ ‬تیر‭ ‬1401‭ (‬18‭ ‬ژوئیه‭ ‬2022‭) ‬شیخ‭ ‬محمد‭ ‬بن‭ ‬زاید‭ ‬آل‭ ‬نهیان؛‭ ‬رئیس‭ ‬کشور‭ ‬امارات‭ ‬و‭ ‬امانوئل‭ ‬مکرون؛‭ ‬رئیس‭ ‬جمهوری‭ ‬فرانسه،‭ ‬مشارکت‭ ‬استراتژیک‭ ‬جامع‭ ‬انرژی‭ ‬
 ‭(‬
Comprehensive‭ ‬Strategic‭ ‬Energy‭ ‬Partnership‭: ‬CSEP‭) ‬بین‭ ‬امارات‭ ‬متحده‭ ‬عربی‭ (‬امارات‭ ‬متحده‭ ‬عربی‭) ‬و‭ ‬فرانسه‭ ‬امضاء‭ ‬نمودند‭. ‬امارات‭ ‬متحده‭ ‬عربی‭ ‬قول‭ ‬داده‭ ‬ظرفیت‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬خام‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬پنج‭ ‬میلیون‭ ‬بشکه‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬افزایش‭ ‬دهد‭. ‬


۲‭) ‬وضعیت‭ ‬ایران

جواد‭ ‬صالحی‭ ‬اصفهانی؛‭ ‬استاد‭ ‬اقتصاد‭ ‬پلی‌تکنیک‭ ‬ویرجینیا،‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬حیاتی‭ ‬بودن‭ ‬لغو‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬و‭ ‬مزایای‭ ‬اقتصادی‭ ‬احیای‭ ‬برجام‭ ‬آورده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬توافق‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬اجازه‭ ‬بدهد‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬حدود‭ ‬100‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬از‭ ‬دارایی‌های‭ ‬مسدودشده‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬دسترسی‭ ‬پیدا‭ ‬کند‭. ‬ضمن‭ ‬اینکه‭ ‬با‭ ‬احیای‭ ‬برجام‭ ‬ایران‭ ‬می‌تواند‭ ‬روزانه‭ ‬2‭ ‬میلیون‭ ‬بشکه‭ ‬نفت‭ ‬صادر‭ ‬کند‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬احتساب‭ ‬قیمت‭ ‬100‭ ‬دلار‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬بشکه‭ ‬به‭ ‬درآمد‭ ‬سالانه‭ ‬70‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬دست‭ ‬خواهد‭ ‬یافت‭. ‬

این‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بررسی‭ ‬ذیل‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭ ‬مزایای‭ ‬اقتصادی‭ ‬برجام‭ ‬در‭ ‬سه‭ ‬موضوع‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬خارجی،‭ ‬بازرگانی‭ ‬خارجی‭ ‬و‭ ‬تجارت‭ ‬نفت‭ ‬برای‭ ‬ایران‭ ‬کم‌اهمیت‌تر‭ ‬
 شده‭ ‬است‭. ‬

2-1‭) ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬خارجی

لازمه‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬خارجی‭ ‬پیش‌بینی‌پذیری‭ ‬میان‭ ‬و‭ ‬بلندمدت‭ ‬آینده‭ ‬سیاسی‭ ‬و‭ ‬اقتصادی‭ ‬کشور‭ ‬سرمایه‌پذیر‭ ‬است‭. ‬محمد‭ ‬کوثری؛‭ ‬نماینده‭ ‬مردم‭ ‬تهران‭ ‬در‭ ‬مجلس‭ ‬شورای‭ ‬اسلامی،‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬مذاکرات‭ ‬احیای‭ ‬برجام‭ ‬گفته‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬می‌گوییم‭ ‬اولاً‭ ‬باید‭ ‬تضمین‭ ‬دائمی‭ ‬داده‭ ‬شود؛‭ ‬ثانیاً‭ ‬اگر‭ ‬تضمین‭ ‬دائمی‭ ‬داده‭ ‬نمی‌شود‭ ‬حداقل‭ ‬برای‭ ‬دولت‭ ‬بایدن‭ ‬که‭ ‬دو‭ ‬سال‭ ‬تا‭ ‬انتهای‭ ‬آن‭ ‬مانده‭ ‬است‭ ‬باید‭ ‬تضمینی‭ ‬بدهند؛‭ ‬اما‭ ‬زیر‭ ‬بار‭ ‬این‭ ‬تعهدات‭ ‬نمی‌روند‭ ‬چراکه‭ ‬خودشان‭ ‬را‭ ‬هنوز‭ ‬ابرقدرت‭ ‬می‌دانند‭. ‬خیلی‭ ‬صبر‭ ‬کردیم‭ ‬تا‭ ‬آمریکایی‌ها‭ ‬به‭ ‬تعهداتشان‭ ‬عمل‭ ‬کنند‭ ‬ولی‭ ‬نه‌تنها‭ ‬هیچ‭ ‬اقدامی‭ ‬انجام‭ ‬ندادند‭ ‬بلکه‭ ‬با‭ ‬قلدری‭ ‬از‭ ‬توافق‭ ‬خارج‭ ‬شدند‭. ‬آمریکایی‌ها‭ ‬می‌خواهند‭ ‬به‭ ‬برجام‭ ‬برگردند‭ ‬ولی‭ ‬هیچ‭ ‬تعهد‭ ‬و‭ ‬تضمینی‭ ‬نمی‌خواهند‭ ‬بدهند‭ ‬ما‭ ‬می‌گوییم‭ ‬ما‭ ‬تخلف‭ ‬نکرده‌ایم،‭ ‬این‭ ‬شما‭ ‬بودید‭ ‬که‭ ‬تعهدات‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬زیر‭ ‬پا‭ ‬گذاشته‌اید‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬دلیل‭ ‬باید‭ ‬تعهد‭ ‬بدهید‭. ‬

2-2‭) ‬بازرگانی‭ ‬خارجی

بازگشت‭ ‬آمریکا‭ ‬به‭ ‬برجام‭ ‬مزایای‭ ‬بازرگانی‭ ‬خارجی‭ ‬جدی‭ ‬نیز‭ ‬برای‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬نخواهد‭ ‬داشت؛‭ ‬زیرا‭ ‬آزادی‭ ‬تجارت‭ ‬خارجی‭ ‬ایران‭ ‬پشت‭ ‬خاک‌ریز‭ ‬داستان‌های‭ ‬گروه‭ ‬ویژه‭ ‬اقدام‭ ‬مالی‭ (‬Financial‭ ‬Action‭ ‬Task‭ ‬Force‭: ‬FATF‭) ‬نگه‌داشته‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬

داستان‭ ‬تعامل‭ ‬جدی‭ ‬ایران‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬گروه‭ ‬از‭ ‬ژوئن‭ ‬2016‭ ‬آغاز‭ ‬می‌شود‭. ‬در‭ ‬بیانیه‭ ‬24‭ ‬ژوئن‭ ‬2016،‭ ‬گروه‭ ‬ویژه‭ ‬اقدام‭ ‬مالی‭ ‬خبر‭ ‬داد‭ ‬که‭ ‬یک‭ ‬برنامه‭ ‬اقدام؛‭ ‬برای‭ ‬رفع‭ ‬آنچه‭ ‬آن‭ ‬گروه،‭ ‬نقایص‭ ‬استراتژیک‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬پول‌شویی‭ ‬و‭ ‬تامین‭ ‬مالی‭ ‬تروریسم‭ ‬ایران‭ ‬خواند،‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬کشور‭ ‬ارائه‭ ‬داده‭ ‬که‭ ‬مورد‭ ‬تایید‭ ‬ایران‭ ‬نیز‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬ایران‭ ‬تصمیم‭ ‬گرفته‭ ‬برای‭ ‬اجرای‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬کمک‌های‭ ‬فنی‭ ‬بهره‭ ‬ببرد‭. ‬گروه‭ ‬ویژه‭ ‬اقدام‭ ‬مالی‭ ‬اعلام‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬اقدامات‭ ‬تقابلی‭ ‬علیه‭ ‬ایران‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬مدت‭ ‬12‭ ‬ماه‭ ‬تعلیق‭ ‬می‌کند‭ ‬تا‭ ‬پیشرفت‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬اجرای‭ ‬برنامه‭ ‬اقدام‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬پایش‭ ‬قرار‭ ‬دهد‭ ‬و‭ ‬درصورتی‌که‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬انتهای‭ ‬این‭ ‬دوره‭ ‬پیشرفت‭ ‬کافی‭ ‬نداشته‭ ‬باشد،‭ ‬گام‌های‭ ‬بعدی‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭. ‬همچنین‭ ‬این‭ ‬گروه‭ ‬تاکید‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬تا‭ ‬پایان‭ ‬اجرای‭ ‬برنامه‭ ‬اقدام،‭ ‬نام‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬‮«‬فهرست‭ ‬عمومی‮»‬‭ ‬باقی‭ ‬می‌ماند‭ ‬و‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬ریسک‭ ‬تامین‭ ‬مالی‭ ‬تروریسم‭ ‬نشات‌گرفته‭ ‬از‭ ‬ایران،‭ ‬ابراز‭ ‬نگرانی‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬از‭ ‬کشورها‭ ‬خواست‭ ‬از‭ ‬موسسات‭ ‬مالی‭ ‬خود‭ ‬بخواهند‭ ‬در‭ ‬روابط‭ ‬کسب‌وکار‭ ‬و‭ ‬تراکنش‌ها‭ ‬با‭ ‬اشخاص‭ ‬حقیقی‭ ‬و‭ ‬حقوقی‭ ‬ایرانی،‭ ‬مطابق‭ ‬توصیه‭ ‬19،‭ ‬دقت‭ ‬ویژه‭ ‬و‭ ‬مضاعف‭ ‬اعمال‭ ‬کنند‭. ‬سرانجام‭ ‬در‭ ‬بیانیه‌ای‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬21‭ ‬فوریه‭ ‬2020‭ ‬صادر‭ ‬شد،‭ ‬تمامی‭ ‬اقدامات‭ ‬تقابلی‭ ‬علیه‭ ‬ایران‭ ‬بازفعال‭ ‬شد‭. ‬از‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬بخش‌های‭ ‬این‭ ‬بیانیه‭ ‬این‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬اشاره‭ ‬شد‭ ‬ایران‭ ‬تا‭ ‬زمان‭ ‬اجرای‭ ‬کامل‭ ‬برنامه‭ ‬اقدام‭ ‬در‭ ‬‮«‬کشورهای‭ ‬با‭ ‬ریسک‭ ‬بالا‭ ‬که‭ ‬مشمول‭ ‬فراخوان‭ ‬برای‭ ‬انجام‭ ‬اقدام‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬آن‌ها‭ ‬شده‌اند‮»‬‭ ‬باقی‭ ‬خواهد‭ ‬ماند‭. ‬

اهمیت‭ ‬محدودیت‌های‭ ‬گروه‭ ‬ویژه‭ ‬اقدام‭ ‬مالی‭ (‬FATF‭) ‬موقعی‭ ‬بیشتر‭ ‬نمایان‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬تحریم‌های‭ ‬آمریکایی‭ ‬غیرقابل‭ ‬لغو‭ ‬و‭ ‬تعلیقِ‭ ‬سپاه‭ ‬پاسداران،‭ ‬بنگاه‌های‭ ‬اقتصادی‭ ‬آن‭ ‬و‭ ‬تسری‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬اشخاص‭ ‬طرف‭ ‬معامله‭ ‬با‭ ‬آن‌ها‭ ‬اضافه‭ ‬گردد‭. ‬سید‭ ‬کمال‭ ‬خرازی،‭ ‬رئیس‭ ‬شورای‭ ‬راهبردی‭ ‬روابط‭ ‬خارجی‭ ‬به‭ ‬تلویزیون‭ ‬قطری‭ ‬الجزیره‭ ‬تصریح‭ ‬کرده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬سپاه‭ ‬پاسداران‭ ‬بنگاه‌های‭ ‬اقتصادی‭ ‬بسیار‭ ‬فراوانی‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬چون‭ ‬سپاه‭ ‬جزو‭ ‬لیست‭ ‬سازمان‌های‭ ‬تروریستی‭ ‬است،‭ ‬این‭ ‬برچسب‭ ‬شامل‭ ‬بنگاه‌های‭ ‬اقتصادی‭ ‬سپاه‭ ‬هم‭ ‬می‌شود‭. ‬یکی‭ ‬از‭ ‬وظایف‭ ‬اجراکنندگان‭ ‬برجام‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬کاری‭ ‬نکنند‭ ‬که‭ ‬روابط‭ ‬اقتصادی‭ ‬ایران‭ ‬با‭ ‬دنیا‭ ‬تحت‭ ‬تاثیر‭ ‬آن‭ ‬قرار‭ ‬گیرد‭. ‬وقتی‭ ‬سپاه‭ ‬و‭ ‬بنگاه‌های‭ ‬اقتصادی‭ ‬سپاه‭ ‬را‭ ‬تحریم‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬حاضر‭ ‬نیستند‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬لیست‭ ‬تحریم‭ ‬خارج‭ ‬کنند،‭ ‬طبیعتا‭ ‬این‭ ‬مسئله‭ ‬اثر‭ ‬بسیار‭ ‬زیادی‭ ‬بر‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران‭ ‬خواهد‭ ‬گذاشت‭. ‬چنین‭ ‬تناقضاتی‭ ‬در‭ ‬رفتار‭ ‬آمریکایی‌ها‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭. ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬آن،‭ ‬تسری‭ ‬تحریم‭ ‬بنگاه‌های‭ ‬اقتصادی‭ ‬سپاه‭ ‬بر‭ ‬دیگران‭ ‬و‭ ‬هر‭ ‬شخصی‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬بنگاه‌ها‭ ‬همکاری‭ ‬کند‭ ‬نیز‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬شود‭. ‬این‭ ‬تاثیر‭ ‬زیادی‭ ‬بر‭ ‬وضعیت‭ ‬اقتصادی‭ ‬ایران‭ ‬خواهد‭ ‬داشت؛‭ ‬بنابراین‭ ‬این‭ ‬سوال‭ ‬به‌طور‭ ‬جدی‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬ما‭ ‬عجله‌ای‭ ‬نداریم‭. ‬

تجارت‭ ‬خارجی‭ ‬بشردوستانه‭ ‬نیز‭ ‬که‭ ‬هم‌اکنون‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬توافق‭ ‬تجارت‭ ‬بشردوستانه‭ ‬سوئیس‭ (‬Swiss‭ ‬Humanitarian‭ ‬Trade‭ ‬Arrangement‭) ‬موسوم‭ ‬به‭ ‬SHTA‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬انجام‭ ‬است‭. ‬

2-3‭) ‬تجارت‭ ‬نفت

به‭ ‬دلیل‭ ‬وصف‭ ‬ذاتی‭ ‬و‭ ‬تحمیلی‭ ‬تضمین‭ ‬ناپذیری‭ ‬برجام‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آنجا‭ ‬که‭ ‬تولید‭ ‬نفت‭ ‬و‭ ‬گاز‭ ‬نیازمند‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬کلان‭ ‬و‭ ‬بازگشت‭ ‬اصل‭ ‬سرمایه‭ ‬و‭ ‬سود‭ ‬در‭ ‬طی‭ ‬10‭ ‬تا‭ ‬20‭ ‬سال‭ ‬می‌باشد،‭ ‬برجام‭ ‬به‌وضوح‭ ‬در‭ ‬امر‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬خارجی‭ ‬جدی‭ ‬در‭ ‬توسعه‭ ‬میادین‭ ‬نفتی‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬نمی‌آید‭. ‬پاتریک‭ ‬پویانه؛‭ ‬مدیرعامل‭ ‬کمپانی‭ ‬توتال،‭ ‬به‭ ‬هنگام‭ ‬خروج‭ ‬از‭ ‬قرارداد‭ ‬توسعه‭ ‬فاز‭ ‬11‭ ‬پارس‭ ‬جنوبی‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬خروج‭ ‬آمریکا‭ ‬از‭ ‬برجام‭ ‬گفت‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬با‭ ‬شرکای‭ ‬ایرانی‌مان‌همیشه‭ ‬شفاف‭ ‬بوده‌ایم‭. ‬ما‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬بازگشتیم‭ ‬چراکه‭ ‬تحریم‌های‭ ‬ثانویه‭ ‬برداشته‭ ‬شد‭. ‬من‭ ‬می‌دانم‭ ‬که‭ ‬حرف‌هایم‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬مذاق‭ ‬بعضی‭ ‬رهبران‭ ‬اروپایی‭ ‬خوش‭ ‬نیاید؛‭ ‬اما‭ ‬شما‭ ‬باید‭ ‬با‭ ‬واقعیت‭ ‬روبرو‭ ‬شوید‭ ‬و‭ ‬واقعیت‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬سرمایه‭ ‬جهان‭ ‬امروز‭ ‬در‭ ‬دست‭ ‬آمریکا‭ ‬است‭. ‬اینکه‭ ‬آیا‭ ‬توانایی‭ ‬آمریکا‭ ‬در‭ ‬تحمیل‭ ‬قوانینی‭ ‬به‭ ‬دیگر‭ ‬کشورها‭ ‬درست‭ ‬است‭ ‬یا‭ ‬نه‭ ‬جای‭ ‬بحث‭ ‬دارد‭ ‬اما‭ ‬به‭ ‬من‭ ‬به‌عنوان‭ ‬مدیرعامل‭ ‬توتال‭ ‬مربوط‭ ‬نیست‭. ‬من‭ ‬رئیس‭ ‬یک‭ ‬دولت‭ ‬نیستم‭. ‬

وندی‭ ‬شرمن؛‭ ‬معاون‭ ‬وزیر‭ ‬امور‭ ‬خارجه‭ ‬آمریکا،‭ ‬گفته‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬احیای‭ ‬توافق‭ ‬هسته‌ای،‭ ‬تحریم‌های‭ ‬ایران‭ ‬لغو‭ ‬می‌شود؛‭ ‬اقتصادشان‭ ‬را‭ ‬بهبود‭ ‬می‌بخشند‭ ‬و‭ ‬دوباره‭ ‬نفتشان‭ ‬را‭ ‬می‌فروشند‭. ‬جهان‭ ‬به‭ ‬نفت‭ ‬آن‌ها‭ ‬احتیاج‭ ‬دارد؛‭ ‬بنابراین‭ ‬قیمت‭ ‬خوبی‭ ‬نصیبشان‭ ‬می‌شود‭. ‬

این‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬فروش‭ ‬نفت،‭ ‬گاز‭ ‬و‭ ‬مشتقات‭ ‬آن‌ها‭ ‬نیز‭ ‬کم‭ ‬یا‭ ‬بیش‭ ‬هم‌اکنون‭ ‬با‭ ‬وصف‭ ‬برجامِ‭ ‬در‭ ‬کما‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬انجام‭ ‬است‭. ‬محمدجواد‭ ‬لاریجانی‭ ‬حتی‭ ‬فکر‭ ‬می‌کند‭ ‬که‭ ‬کمپانی‌های‭ ‬امریکایی‭ ‬هم‭ ‬نفت‭ ‬ایران‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬دست‭ ‬دوم‭ ‬و‭ ‬سوم‭ ‬می‌خرند‭. ‬او‭ ‬اذعان‭ ‬می‌کند‭ ‬که‭ ‬اینکه‭ ‬چطور‭ ‬بخرند‭ ‬را‭ ‬خود‭ ‬آن‌ها‭ ‬بلد‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬ما‭ ‬مهم‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬درنهایت‭ ‬چه‭ ‬کسی‭ ‬این‭ ‬نفت‭ ‬را‭ ‬می‌خرد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬را‭ ‬ردیابی‭ ‬نمی‌کنیم‭. ‬ما‭ ‬یک‭ ‬سری‭ ‬مشتری‭ ‬مشخص‭ ‬و‭ ‬ثابت‭ ‬و‭ ‬یک‭ ‬سری‭ ‬مشتری‭ ‬شناور‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬آن‌ها‭ ‬هم‭ ‬می‌خرند‭ ‬و‭ ‬دلالی‭ ‬که‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬می‌خرد،‭ ‬هرجایی‭ ‬پول‭ ‬بیشتری‭ ‬بود،‭ ‬می‌فروشد‭ ‬لذا‭ ‬امریکا‭ ‬و‭ ‬اروپا‭ ‬از‭ ‬مسیر‭ ‬گران‌تر‭ ‬از‭ ‬نفت‭ ‬ما‭ ‬استفاده‭ ‬می‌کنند‭. ‬ما‭ ‬یک‭ ‬معاهده‌ای‭ ‬با‭ ‬غرب‭ ‬بستیم‭ ‬که‭ ‬بسیار‭ ‬ضعیف‭ ‬و‭ ‬دارای‭ ‬سوراخ‭ ‬بوده‭ ‬است،‭ ‬ما‭ ‬یک‭ ‬قراردادی‭ ‬بستیم‭ ‬که‭ ‬بهای‭ ‬سنگین‭ ‬آن‭ ‬و‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬اشکالاتش‭ ‬این‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬سهم‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬نقد‭ ‬دادیم‭ ‬و‭ ‬حالا‭ ‬مجبوریم‭ ‬گدایی‭ ‬کنیم‭ ‬تا‭ ‬طرف‭ ‬مقابل‭ ‬سهم‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬بدهد‭. ‬درحالی‌که‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬اشکالات‭ ‬این‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬این‭ ‬تعهد‭ ‬را‭ ‬قدم‌به‌قدم‭ ‬اجرا‭ ‬می‌کردیم،‭ ‬یعنی‭ ‬ما‭ ‬قدم‭ ‬اول‭ ‬را‭ ‬برمی‌داشتیم‭ ‬و‭ ‬قدم‭ ‬بعدی‭ ‬را‭ ‬دولت‌های‭ ‬مقابل‭ ‬برمی‌داشتند‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬نقض‭ ‬شد‭ ‬ما‭ ‬هم‭ ‬دیگر‭ ‬نباید‭ ‬قدمی‭ ‬برمی‌داشتیم‭ ‬اما‭ ‬ما‭ ‬همیشه‭ ‬قدم‌های‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬بیشتر‭ ‬برداشتیم‭. ‬شاید‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬دلیل‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬قبل‭ ‬عجله‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬می‌خواست‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬اداره‭ ‬و‭ ‬مشکلات‭ ‬را‭ ‬یک‌باره‭ ‬حل‭ ‬کند‭ ‬درحالی‌که‭ ‬این‭ ‬تئوری‭ ‬بیگ‌بنگ‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬حالت‭ ‬نیست‭. ‬برای‭ ‬حالتی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬دو‭ ‬نفر‭ ‬با‭ ‬هم‭ ‬نشسته‭ ‬و‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬می‌خواهند‭ ‬مسائل‭ ‬را‭ ‬حل‭ ‬کنند‭ ‬و‭ ‬مهم‌تر‭ ‬اینکه‭ ‬به‭ ‬یکدیگر‭ ‬اعتماد‭ ‬دارند‭. ‬بنابراین‭ ‬این‭ ‬تئوری‭ ‬بیگ‌بنگ‭ ‬در‭ ‬برجام‭ ‬صادق‭ ‬نبود‭ ‬چون‭ ‬طرف‭ ‬ما‭ ‬دنبال‭ ‬این‭ ‬حرف‌ها‭ ‬نبود‭. ‬اشتباه‭ ‬کردیم‭. ‬باید‭ ‬مردم‭ ‬بدانند‭ ‬این‭ ‬هزینه‌ها‭ ‬چه‭ ‬بود‭. ‬یکی‭ ‬از‭ ‬امکانات‭ ‬عظیم‭ ‬ما‭ ‬که‭ ‬میلیاردی‭ ‬قیمت‭ ‬داشت‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اراک‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬بردیم‭ ‬و‭ ‬19‭ ‬هزار‭ ‬سانتریفیوژ‭ ‬را‭ ‬غیرفعال‭ ‬کردیم‭. ‬ما‭ ‬پروژه‌های‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬فرصت‌های‭ ‬زیادی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬دادیم‭. ‬بنا‭ ‬بود‭ ‬وقتی‭ ‬برجام‭ ‬امضا‭ ‬می‌شود‭ ‬مقدار‭ ‬زیادی‭ ‬گشایش‭ ‬در‭ ‬قسمت‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭ ‬که‭ ‬نشد‭ ‬و‭ ‬هر‭ ‬روز‭ ‬آن‭ ‬ضرر‭ ‬بود‭. ‬

محمد‭ ‬مرندی؛‭ ‬تحلیلگر‭ ‬مسائل‭ ‬سیاست‭ ‬خارجی‭ ‬و‭ ‬مشاور‭ ‬تیم‭ ‬مذاکره‌کننده،‭ ‬آمریکا‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬موقعیت‭ ‬قوی‭ ‬برای‭ ‬اقدام‭ ‬علیه‭ ‬ایران‭ ‬نمی‌داند‭ ‬و‭ ‬تاکید‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬بهترین‭ ‬گزینه‭ ‬برای‭ ‬آن‌ها‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬توافق‭ ‬دست‭ ‬یابند‭ ‬و‭ ‬نفت‭ ‬خام‭ ‬ایران‭ ‬را‭ ‬وارد‭ ‬بازار‭ ‬اروپا‭ ‬کنند‭. ‬از‭ ‬نظر‭ ‬او‭ ‬کمبود‭ ‬مشتری‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭. ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬ایران‭ ‬نفت‭ ‬بیشتری‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬قیمت‭ ‬بازار‭ ‬می‌فروشد؛‭ ‬بنابراین‭ ‬عملکرد‭ ‬بسیار‭ ‬خوبی‭ ‬دارد‭. ‬اگر‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬برداشته‭ ‬شود،‭ ‬ایران‭ ‬می‌تواند‭ ‬تولید‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬هم‭ ‬دهد‭. ‬هیچ‭ ‬بازیگر‭ ‬منطقه‌ای‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭ ‬که‭ ‬بتوان‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬رقیب‭ ‬ایران‭ ‬دانست‭. ‬تنها‭ ‬رقیب‭ ‬ما‭ ‬آمریکا‭ ‬است‭. ‬اسرائیل‭ ‬و‭ ‬عربستان‭ ‬سعودی‭ ‬کوچک‭ ‬و‭ ‬ضعیف‭ ‬هستند‭. ‬ایران‭ ‬پیشرفته‌ترین‭ ‬کشور‭ ‬به‭ ‬لحاظ‭ ‬نظامی‭ ‬در‭ ‬غرب‭ ‬آسیاست‭. ‬آمریکا‭ ‬هم‌اکنون‭ ‬در‭ ‬موقعیتی‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬بتواند‭ ‬اوضاع‭ ‬را‭ ‬تشدید‭ ‬کند‭. ‬اگر‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬دهد،‭ ‬فقط‭ ‬قیمت‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سقف‭ (‬حداکثر‭) ‬می‌رسانند‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬قضا‭ ‬به‭ ‬نفع‭ ‬ایران‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭. ‬کار‭ ‬هوشمندانه‌ای‭ ‬که‭ ‬آن‌ها‭ ‬باید‭ ‬انجام‭ ‬دهند‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬توافق‭ ‬کنند‭. ‬ما‭ ‬برای‭ ‬آن‭ ‬آماده‌ایم‭. ‬ 


ختم‭ ‬کلام

کیسینجر‭ ‬در‭ ‬مصاحبه‭ ‬24‭ ‬تیر‭ ‬1401‭ (‬15‭ ‬ژوئیه‭ ‬2022‭) ‬با‭ ‬مجله‭ ‬اشپیگل‭ ‬تصریح‭ ‬می‌کند‭ ‬که‭ ‬ماهیت‭ ‬نگرانی‭ ‬او‭ ‬درباره‭ ‬برجام‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬مانع‭ ‬هسته‌ای‭ ‬شدن‭ ‬نظامی‭ ‬
 ‭(‬
Military‭ ‬Nuclearization‭) ‬ایران‭ ‬نمی‌شود‭. ‬از‭ ‬نظر‭ ‬ایران،‭ ‬این‭ ‬توافق‭ ‬راهی‭ ‬برای‭ ‬اتمی‭ ‬شدن‭ ‬با‭ ‬سرعتی‭ ‬کمتر‭ ‬بود؛‭ ‬بنابراین‭ ‬با‭ ‬بهره‭ ‬مندی‭ ‬از‭ ‬تمدید‭ ‬زمانی،‭ ‬خطر‭ ‬جنگ‭ ‬پیشگیرانه‭ (‬Preemptive‭ ‬War‭) ‬در‭ ‬خاورمیانه‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬نرفت‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬افزون‭ ‬شد؛‭ ‬بنابراین‭ ‬حالا‭ ‬بازگشتن‭ ‬به‭ ‬همان‭ ‬توافق‭ ‬مشابهی‭ ‬که‭ ‬یک‌بار‭ ‬مطرود‭ ‬شده،‭ ‬آن‌هم‭ ‬بدون‭ ‬هیچ‭ ‬گونه‭ ‬بهسازی‭ (‬Improvement‭) ‬نوعی‭ ‬شکست‭ ‬اخلاقی‭ (‬Moral‭ ‬Defeat‭) ‬است‭. ‬

سید‭ ‬کمال‭ ‬خرازی،‭ ‬رئیس‭ ‬شورای‭ ‬راهبردی‭ ‬روابط‭ ‬خارجی‭ ‬به‭ ‬تلویزیون‭ ‬قطری‭ ‬الجزیره‭ ‬تصریح‭ ‬کرده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬اکنون‭ ‬غنی‌سازی‭ ‬60‭ ‬درجه‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬داده‌ایم‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬غنی‌سازی‭ ‬پایین‌تر‭ ‬از‭ ‬20‭ ‬درجه‭ ‬مشکل‌تر‭ ‬نبود،‭ ‬از‭ ‬20‭ ‬تا‭ ‬60‭ ‬درجه‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬ظرف‭ ‬دو‭ ‬تا‭ ‬سه‭ ‬روز‭ ‬انجام‭ ‬دادیم‭. ‬سوئیچی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬بزنیم‭ ‬به‭ ‬غنی‌سازی‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬90‭ ‬درجه‭ ‬می‌رسیم‭. ‬این‭ ‬کار‭ ‬مشکلی‭ ‬نیست؛‭ ‬بنابراین‭ ‬دانش‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬شکل‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬ترورها‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬نخواهد‭ ‬رفت‭. ‬ایران‭ ‬در‭ ‬آستانه‭ ‬هسته‌ای‭ ‬شدن‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬چیز‭ ‬پنهانی‭ ‬نیست‭. ‬ایران‭ ‬دانش‭ ‬و‭ ‬توان‭ ‬ساختن‭ ‬بمب‭ ‬هسته‌ای‭ ‬را‭ ‬دارد؛‭ ‬اما‭ ‬تصمیمی‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬ندارد‭. ‬سلاح‭ ‬هسته‌ای‭ ‬برخلاف‭ ‬باورهای‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬همین‭ ‬طور‭ ‬خلاف‭ ‬ضرورت‌های‭ ‬امنیتی‭ ‬ایران‭ ‬است‭. ‬نفس‭ ‬داشتن‭ ‬فناوری‭ ‬هسته‌ای،‭ ‬خود‭ ‬بازدارنده‭ ‬است؛‭ ‬بنابراین‭ ‬تاکید‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬سلاح‌های‭ ‬کشتارجمعی‭ ‬مخالف‭ ‬هستیم‭. ‬

برجام‭ ‬توافقی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬طرف‭ ‬ایرانی‭ ‬سهم‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬پرداخته‭ ‬و‭ ‬حالا‭ ‬دنبال‭ ‬مطالبه‭ ‬سهم‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬طرف‌های‭ ‬مقابل‭ ‬است‭. ‬آنچه‭ ‬مذاکرات‭ ‬برجام‭ ‬با‭ ‬دولت‭ ‬بایدن‭ ‬را‭ ‬سخت‭ ‬کرده‭ ‬آن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬رئیسی‭ ‬باید‭ ‬سعی‭ ‬کند‭ ‬تا‭ ‬سهم‭ ‬ایران‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬برجام‭ ‬بگیرد‭. ‬

ایران‭ ‬با‭ ‬شیفت‭ ‬پارادایم‭ ‬از‭ ‬‮«‬مذاکره‭ ‬برای‭ ‬لغو‭ ‬تحریم‮»‬‭ ‬به‭ ‬‮«‬دیپلماسی‭ ‬برای‭ ‬بی‌اثر‭ ‬کردن‭ ‬تحریم‮»‬‭ ‬به‌خوبی‭ ‬نشان‭ ‬داد‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬توسعه‭ ‬روابط‭ ‬به‌ویژه‭ ‬با‭ ‬همسایگان‭ ‬و‭ ‬گره‭ ‬زدن‭ ‬منافع‭ ‬مشترک‭ ‬با‭ ‬بازیگران‭ ‬تجاری‭ ‬خرد‭ ‬و‭ ‬متوسط،‭ ‬سهمی‭ ‬بیشتر‭ ‬و‭ ‬بهتر‭ ‬از‭ ‬آنچه‭ ‬قرار‭ ‬بود‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬برجام‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬دست‭ ‬پیدا‭ ‬کند،‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬خواهد‭ ‬آورد؛‭ ‬اگرچه‭ ‬این‭ ‬مسئله‭ ‬هیچ‌گاه‭ ‬به‭ ‬معنای‭ ‬ترک‭ ‬میز‭ ‬مذاکره‭ ‬با‭ ‬تروئیکای‭ ‬اروپایی‭ ‬نبوده‭ ‬و‭ ‬نیست،‭ ‬اما‭ ‬باید‭ ‬این‭ ‬واقعیت‭ ‬را‭ ‬به‌درستی‭ ‬درک‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬تا‭ ‬زمان‭ ‬‮«‬بی‌اثر‭ ‬شدن‭ ‬ابزار‭ ‬تحریم‭ ‬اقتصادی‮»‬،‭ ‬مذاکره‭ ‬قوی‭ ‬محقق‭ ‬نخواهد‭ ‬شد؛‭ ‬کما‭ ‬اینکه‭ ‬مذاکرات‭ ‬اولیه‭ ‬برجام‭ ‬در‭ ‬لوزان‭ ‬و‭ ‬ژنو‭ ‬به‭ ‬پشتوانه‭ ‬دستاوردهای‭ ‬دانشمندان‭ ‬هسته‌ای‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬سوخت‭ ‬20‭ ‬درصد‭ ‬امکان‌پذیر‭ ‬شد‭. ‬

واشنگتن‭ ‬با‭ ‬اِعمال‭ ‬تحریم‭ ‬به‭ ‬بهانه‌های‭ ‬مختلف‭ ‬سعی‭ ‬در‭ ‬افزایش‭ ‬فشارها‭ ‬برای‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬شکوفایی‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران‭ ‬دارد‭. ‬ایران‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یک‭ ‬قدرت‭ ‬منطقه‌ای‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬رشد‭ ‬باید‭ ‬هژمونی‭ ‬آمریکا‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬کمترین‭ ‬وابستگی‭ ‬اقتصادش‭ ‬به‭ ‬اقتصاد‭ ‬کشورهای‭ ‬غیرهمسو‭ ‬به‭ ‬چالش‭ ‬بکشد‭. ‬‮«‬اقتصاد‭ ‬مقاومتی‮»‬‭ ‬استراتژی‭ ‬مورد‭ ‬تاکید‭ ‬مقام‭ ‬معظم‭ ‬رهبری‭ ‬برای‭ ‬تقویت‭ ‬اهرم‭ ‬اقتصادی‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬این‭ ‬فشارها‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬راهکار‭ ‬با‭ ‬اتکای‭ ‬بیشتر‭ ‬به‭ ‬منابع‭ ‬داخلی‭ ‬سبب‭ ‬می‌شود‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران‭ ‬کمترین‭ ‬وابستگی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬تجارت‭ ‬با‭ ‬کشورهای‭ ‬غیرهمسو‭ ‬داشته‭ ‬باشد...‭ ‬و‭ ‬ادای‭ ‬تکلیف‭ ‬‮«‬جهاد‭ ‬تبیین‮»‬‭ ‬همچنان‭ ‬باقی‭ ‬است...

فرشید‭ ‬فرحناکیان

دکترای‭ ‬حقوق‭ ‬نفت‭ ‬و‭ ‬گاز

لینک کوتاه : https://aftabyazdonline.ir/?newsid=4595

نظرات

ثبت دیدگاه

مجموع نظرات : 1
قوانین ارسال دیدگاه
  • لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
  • لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
  • در غیر این صورت، «آفتاب یزد» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
عکس خوانده نمی‌شود